Wat zijn runen?

Waarschijnlijk is het woord 'rune' afkomstig van het Gotische woord runa, dat 'gefluisterd geheim' betekent. Het verwijst naar een groep Noord- Europese en ook Germaanse schriften die aanvankelijk kunnen zijn ontwikkeld voor magische doeleinden. Elke rune heeft een eigen, unieke vorm en deze vormen bieden de mogelijkheid om mysterieuze en geheimzinnige realiteiten te ontsluieren die onzichtbaar aanwezig zijn. Volgens sommige geleerden zijn de runen niets anders dan processen die de oerkrachten van de natuur bevatten. De toepassing van runen dient om evenwicht en harmonie in het leven te brengen. Elke letter heeft een eigen en betekenisvolle naam, samen vormen de letters een geheel fonetisch alfabet. De taal van deze fonetische symbolen is het Oudnoors, de taal ven de Scandinavische volken in de eerste zes of zeven eeuwen na de geboorte van Christus. De letters werden later aangepast in verband met de houtsnijtechniek.

 Oorsprong van de runen

De geleerden zijn het er nog niet oer eens wat de oorsprong van de runen is. Sommigen menen dat de runen zijn voortgekomen uit het Griekse alfabet van rond 600 v.Chr., terwijl anderen beweren dat het Romeinse alfabet de oorsprong is, maar voor geen van beide theorieën is bewijs gevonde. Een andere theorie stelt dat de runen zijn voortgekomen uit de oude Etruskische cultuur van Noord- Italië. Als steun voor deze theorie wijzen geleerden op de ontdekking van 26 bronzen helmen die in 1812 werden gevonden in Negau in het toenmalige Oostenrijk- Hongaarse Rijk. Deze helmen, uit de 3de eeuw v.Chr., dragen en Germaanse inscriptie in het Etruskische schrift, met de woorden 'Harigast I Teia': een aanroeping van de oorlogsgod Harigast.

Andere geleerden denken dat de runen voortkwamen uit de rotstekeningen an Hällristningar. Deze figuren dateren van het eind van de steentijd of het begin van de bronstijd. Ze zijn aangetroffen in streken van Noord-Ialtië, Oostenrijk en Zuid- Duitsland. Deze runen, met hun symbolische afbeeldingen en daarmee verbonden namen en kennis, vormden het oude ergoed van de Noord- Germaanse volken die uit Scandinavië zuidwaarts trokken. Eén historisch feit staat vast: de oudste gevonden inscripties werde van rechts naar links geschrven. Dit schrift was dus minstens even oud als het Hebreeuws.

 Vindplaats van de runen

In Denemarken hebben wetenschappers 50 goed bewaard gebleven runeninscripties gevonden die dateren uit de periode van de 3de eeuw tot de 6de eeuw. Noorse wetenschappers hebben ongeveer 60 inscripties aangetroffen uit de periode van de 5de tot de 8ste eeuw. Ook zijn er nog bijna 50 Angelsaksische runeninscripties bekend. Hiertoe behoren de prachtige runentekens op de kruizen van Bewcastle, Leek en een Frankische kist. De rechterkant hiervan bevindt zich in Florence terwijl de rest is ondergebracht in het Britisch Museum te London. Zoals te verwachten valt is in Zweden het grootste aantal runeninscripties gevonden. Tot nu toe zijn er ongeveer 2500 aangetroffen. De meeste van deze inscripties dateren uit de 11de en de 12de eeuw.